Λευκά τραπεζομάντιλα, γυαλισμένα ποτήρια, συμμετρικά σερβίτσια και αίσθημα τελετουργικό.
Το θέλεις με καθωσπρεπισμό ή πιο άνετο… κανένα πρόβλημα. Το βρίσκεις κι έτσι κι αλλιώς. Έχεις καταλήξει σε μια φιάλη μετά από εσωτερική και εξωτερική διαπραγμάτευση και όλα είναι, σχεδόν, έτοιμα για να ξεκινήσει το ταξίδι. Αυτό που μένει είναι η στιγμή σε κάθε τραπέζι που ενώ μοιάζει μικρή, σχεδόν τυπική, καταφέρνει και συγκεντρώνει πάνω της περισσότερη προσοχή από όσο φαίνεται ή χρειάζεται.
Η στιγμή της δοκιμής. Η φιάλη ανοίγει, ο σερβιτόρος πλησιάζει, το ποτήρι βρίσκεται μπροστά σου καρτερικό και μια μικρή ποσότητα κρασιού το γεμίζει.Όλα για λίγο επιβραδύνουν.Τα βλέμματα στρέφονται διακριτικά προς την ίδια κατεύθυνση, η κουβέντα χαμηλώνει και δημιουργείται εκείνη η σύντομη παύση που δεν έχει ειπωθεί ποτέ ξεκάθαρα, όμως όλοι την αναγνωρίζουν.
Είναι η στιγμή που κάποιος πρέπει να δοκιμάσει το κρασί.Το ποτήρι σηκώνεται σχεδόν μηχανικά. Μια γρήγορη ματιά, μια μικρή περιστροφή, ένα σύντομο άρωμα και έπειτα μια γουλιά. Όλα συμβαίνουν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, όμως εκείνη η μικρή τελετουργία γεννά μαζί της μια ερώτηση που περνά από το μυαλό πολλών.Τι ακριβώς περιμένουν από εμένα αυτή τη στιγμή;Γιατί μου δίνουν να δοκιμάσω το κρασί;Η πιο συνηθισμένη απάντηση είναι απλή και ταυτόχρονα λανθασμένη. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι εκείνη τη στιγμή δοκιμάζουν για να αποφασίσουν αν τους αρέσει το κρασί. Αν είναι «καλό», αν αξίζει, αν ταιριάζει στο τραπέζι. Αν η επιλογή δικαιώνει. Κάποιοι ίσως νιώθουν ότι πρέπει να δείξουν σιγουριά, άλλοι προσπαθούν να βρουν λέξεις για να περιγράψουν κάτι που μόλις γνώρισαν, ενώ υπάρχουν και εκείνοι που απλώς χαμογελούν και κάνουν ένα νεύμα, ελπίζοντας ότι αυτό αρκεί.
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο απλή και πολύ πιο συγκεκριμένη.Το ποτήρι δεν βρίσκεται μπροστά σου για να αποφασίσεις αν σου αρέσει το στυλ της ποικιλίας, αν σου ταιριάζει η οξύτητα ή αν προτιμούσες κάτι διαφορετικό. Βρίσκεται εκεί για έναν πιο πρακτικό λόγο. Για να επιβεβαιώσεις ότι το κρασί δεν έχει κάποιο ελάττωμα, ότι δεν υπάρχει αλλοίωση, ότι η φιάλη που άνοιξε ανταποκρίνεται σε αυτό που περιμένει κανείς από αυτή.
Ο σερβιτόρος περιμένει μια επιβεβαίωση, το τραπέζι περιμένει να συνεχίσει και εσύ βρίσκεσαι για λίγα δευτερόλεπτα στο κέντρο μιας μικρής σκηνής, με τη φιάλη να μένει σταθερά στο ύψος του τραπεζιού και την ετικέτα στραμμένη προς το μέρος σου, σαν μια σιωπηρή υπενθύμιση του τι ακριβώς βρίσκεται μέσα στο ποτήρι εκείνη τη στιγμή.Η ιστορία έχει αρχή, μέση και τέλος. Το πρώτο ποτήρι που σερβίρεται είναι μικρό, σχεδόν δοκιμαστικό, και έρχεται πριν γεμίσουν τα υπόλοιπα.
Εκείνη τη στιγμή η δοκιμή πηγαίνει συνήθως σε αυτόν που επέλεξε τη φιάλη. Είναι μια σιωπηρή συμφωνία που έχει μείνει στο τραπέζι μέσα στα χρόνια. Όχι γιατί χρειάζεται να αποδείξει κάτι, αλλά γιατί εκείνος αναλαμβάνει να επιβεβαιώσει ότι αυτό που διάλεξε είναι όπως πρέπει να είναι.
Σε άλλες παρέες η δοκιμή μπορεί να δοθεί στον πιο εξοικειωμένο με το κρασί ή απλώς σε κάποιον που νιώθει άνετα με τη διαδικασία.
Στην πράξη, ο ρόλος έχει λιγότερη σημασία από όσο φαίνεται. Αυτό που μετράει είναι να υπάρχει μια ήρεμη επιβεβαίωση πριν γεμίσουν όλα τα ποτήρια.Αν όλα είναι όπως πρέπει, το κρασί σερβίρεται στη συνέχεια σε όλους, τα ποτήρια των υπολοίπων γεμίζουν με την κατάλληλη ποσότητα και στο τέλος συμπληρώνεται και το ποτήρι του δοκιμαστή ενώ ο ρυθμός επιστρέφει στη ροή της συζήτησης σαν να πάτησε κάποιος ξανά το play. Εδώ υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που αλλάζει όλη την εμπειρία, για όποιον θέλει να την παρατηρήσει.
Το άρωμα που θα συναντήσεις στο ποτήρι πριν το αγγίξεις είναι διαφορετικό από αυτό που εμφανίζεται όταν το περιστρέψεις. Μια σύντομη εισπνοή χωρίς καμία κίνηση, και μετά άλλη μία αφού το κρασί ανοίξει μέσα στο ποτήρι, αρκούν για να σου δείξουν δύο διαφορετικές πλευρές του.
Σε πολλές περιπτώσεις στην δοκιμή δεν χρειάζεται καν να γευτείς το κρασί. Στα έχει πει όλα η μύτη. Παράλληλα, υπάρχει και μια άλλη εικόνα γύρω από αυτή τη στιγμή, κυρίως μέσα από όσα βλέπει κανείς στο διαδίκτυο. Εκεί όπου η δοκιμή του πρώτου ποτηριού μετατρέπεται σε μια μικρή παράσταση.
Περιστροφές με έμφαση, μεγάλες παύσεις, εκφράσεις που μοιάζουν να αναζητούν επιβεβαίωση και μια γευσιγνωσία που γίνεται σχεδόν επίδειξη.Στην πράξη, τίποτα από αυτά δεν είναι απαραίτητο.Όχι, δεν μπορείς να ακούσεις κυριολεκτικά το κρασί…Η δοκιμή εκείνης της στιγμής είναι σύντομη και απλή. Μια επαφή με το ποτήρι, αρκετή για να καταλάβεις αν κάτι δεν πάει καλά, χωρίς να χρειάζεται να αναλύσεις το κρασί σε βάθος.
Και μερικές φορές, αυτό το «κάτι» εμφανίζεται ξεκάθαρα.Ένα άρωμα που θυμίζει υγρό χαρτόνι, κάποιες φορές ασετόν, πρόσφατα σβησμένο σπίρτο, μια αίσθηση που κλείνει το άρωμα αντί να το ανοίγει, ένα κρασί που μοιάζει επίπεδο ενώ περιμένεις ένταση. Εκείνη τη στιγμή καταλαβαίνεις ότι η φιάλη δεν είναι όπως θα έπρεπε. Το ποτήρι μένει για λίγο στο χέρι, κοιτάς ξανά, δοκιμάζεις άλλη μία φορά και η εικόνα επιβεβαιώνεται.Δεν χρειάζεται δεύτερη σκέψη.
Μια ήρεμη επισήμανση αρκεί για να αντικατασταθεί η φιάλη και να συνεχίσει το τραπέζι κανονικά, σαν να μην συνέβη τίποτα.Και ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό σημείο αυτής της μικρής τελετουργίας. Η δοκιμή πριν σερβιριστεί το κρασί σε όλο το τραπέζι υπάρχει για να προστατεύσει την εμπειρία όλων. Είναι εκεί για να βεβαιωθείς ότι αυτό που θα γεμίσει τα ποτήρια είναι ακριβώς αυτό που πρέπει.
Κι όλα αυτά γιατί…;;Γιατί αυτό που ακολουθεί έχει μεγαλύτερη σημασία.Το κρασί γεμίζει τα ποτήρια, η κουβέντα επιστρέφει στον ρυθμό της και η εμπειρία αρχίζει να ξεδιπλώνεται κανονικά, χωρίς ρόλους και χωρίς προσδοκίες. Εκεί είναι που το κρασί δείχνει πραγματικά τον χαρακτήρα του, μέσα στον χρόνο, μέσα στο φαγητό και μέσα στην παρέα.
Και ίσως τελικά εκεί βρίσκεται η ουσία αυτής της μικρής στιγμής στην αρχή.Όχι στο να αποδείξεις ότι μπορείς να καταλάβεις το κρασί από την πρώτη γουλιά, αλλά στο να δώσεις χώρο στο κρασί να εξελιχθεί μέσα στο ποτήρι, χωρίς βιασύνη και χωρίς πίεση.
Το κρασί σπάνια αποκαλύπτεται σε λίγα δευτερόλεπτα.
Χρειάζεται χρόνο.
Τα υπόλοιπα, στο ποτήρι.
